مجله میدان آزادی: در پنجمین روز از اکرانهای چهلوچهارمین جشنوارۀ فیلم فجر، به سراغ نقد و بررسی فیلم «مارون» ساختۀ «امیراحمد انصاری» محصول سال ۱۴۰۴ رفتهایم. در ادامه ریویوی این اثر از مجموعهنقدهای پروندۀ «پرواز بر فراز آشیانه سیمرغ» را به قلم «مریم رحیمیپور» بخوانید:
خلاصۀ داستان فیلم مارون
[خطر لو رفتن داستان فیلم]
«هدایت» پسری لر و دانشجوی دانشگاه فلوریدای آمریکا است. او قصد دارد در یک کمپانی کشاورزی در آمریکا به نام «کاتنز» استخدام شود و علیرغم مخالفتهای موجود، موفق میشود. هدایت یک دانشجوی معمولی نیست و فعالیتهای سیاسی متعددی دارد و همین تجربۀ کار سیاسی موجب میشود که متوجه شود فعالیتهای شرکت غذایی کانتز طبیعی نیست و هدف اصلی شرکت وابسته کردن مردم جهان به تولیدات خود است. به طوری که هر زمان لازم باشد با قطع واردات بذر، قحطی مصنوعی ایجاد کنند یا با دستکاری بذرها مردم را مورد حملۀ ژنتیکی قرار دهند.
هدایت مشغول افشاگری علیه کاتنز است که درگیر ماجرای دیگر نیز میشود. سالهای اولیۀ انقلاب است و دانشجوها به تازگی سفارت آمریکا را تسخیر کردهاند در همین اثنا اسنادی به دست هدایت میرسد که نشان میدهد کاتنز با محمدرضا شاه پهلوی نیز قراردادهایی داشته است. قراردادهایی که میتواند سرنوشت ایران را تغییر دهد. هدایت همراه با دیگر دانشجویانی که مخالف کاتنز هستند تلاش میکند آزمایشگاه مخفی و اسناد را پیدا کند تا بتوانند ایران را نجات دهد... .
پوستر فیلم سینمایی «مارون» ساختۀ «امیراحمد انصاری»
عوامل فیلم مارون
«مارون» سومین اثر بلند «امیراحمد انصاری» است که پیش از این «هاری» و «خونمردگی» را ساخته است. این فیلم فضایی متفاوت با آثار پیشین کارگردان دارد. «مارون» به سفارش بنیاد «روایت فتح» و به تهیهکنندگی «مهدی صاحبی» ساخته شده است. این فیلم بخشی از زندگی شهید «هدایتالله طیب» را روایت میکند که در زمان جنگ به «چمران جنوب» معروف بوده است.
سکانسی از فیلم سینمایی «مارون»، ساختۀ «امیراحمد انصاری» با بازی «امیرحسین فتحی»
بازیگران فیلم مارون
«امیرحسین فتحی» در نقش «هدایتالله» ظاهر شده است و «جمشید هاشمپور» در بخشهای کوتاهی از اثر حضور دارد. علاوه بر این بازیگرهایی از کشور روسیه و ترکیه نیز در فیلم نقشآفرینی کردهاند.
بیشتر بار نمایشی داستان به دوش امیرحسین فتحی است که در این نقش نیز با شیوهای مانند آثار دیگر خود حاضر شده است. هدایت در این داستان بسیار شبیه «سیاوش»ِ جیران و دیگر نقشهای امیرحسین فتحی است اما این شیوۀ نقشآفرینی با شخصیت اصلیِ مارون تناسب دارد و امیرحسین فتحی گزینۀ مناسبی برای آن بوده است. در کنار او اغلب بازیگرهای غیرایرانی نقشآفرینی میکنند که بازی هر یک از آنها نقاط ضعف و قوت خود را دارد اما در نهایت موفق شدهاند در کنار هم فضای اکشن، جاسوسی اثر را به خوبی به نمایش در بیاورند.
یکی از مواردی که روی بازی بازیگران اثر گذاشته این است که بخش زیادی از فیلم به زبان انگلیسی است. دیالوگهای انگلیسی پخته نیستند و به سادهترین حالت نوشته شدهاند. کسی که کمی با زبان انگلیسی آشنا یا مخاطب فیلمهای آمریکایی باشد متوجه این عدم پختگی زبان خواهد شد. از طرفی زبان مادری هیچیک از بازیگرها انگلیسی نیست و همین موجب ضعفهایی در اجرا شده است. در کنار این موارد بخش زیادی از فیلم به صورت زیرنویس است و ارتباط برقرار کردن را برای مخاطب فارسیزبان دشوار میکند. با همۀ این تعریفها مشخص نیست که چرا سازنده اصرار داشته که فیلم به زبان انگلیسی ساخته شود.
«امیرحسین فتحی» در نقش شهید «هدایتالله طیب»
پرتره سینمایی شهید هدایتالله طیب
در چند سال اخیر، تولیدات سینمایی به سمت و سویی رفته است که زندگی چهرههای نخبه و کمتر شناخته شدۀ جنگ تحمیلی را به تصویر بکشد. شهید هدایتالله طیب که قهرمان داستان مارون است یکی از همین چهرههاست. هدایتالله در دهۀ سی شمسی در یکی از روستاهای استان «کهگیلویه و بویر احمد» به دنیا میآید و موفق میشود از روستایی که حتی مدرسه نداشته به دانشگاه فلوریدای آمریکا برسد و در رشتۀ مهندسی کشاوری تحصیل کند. هدایتالله در آمریکا هم به فعالیتهای ضد امپریالیستیاش ادامه میدهد و در نهایت با شروع جنگ ایران و عراق به ایران برمیگردد و در جبهۀ آبادان مشغول خدمت میشود.
«مارون» بخشی از زندگی شهید را در سالهای پایانی دهه هفتاد میلادی که همزمان با انقلاب اسلامی و تسخیر سفارت آمریکا توسط دانشجویان است را به تصویر میکشد و در ادامه به بخشهایی از زندگی شهید پس از بازگشت به ایران نیز اشاره میکند.
بازیگران فیلم سینمایی «مارون» ساختۀ «امیراحمد انصاری»
غذا به مثابۀ بمب
گرچه هدایتالله طیب، شهید دفاع مقدس است اما داستان مارون به نوع دیگری از جنگ میپردازد. جنگی که از غذا به مثابۀ بمب استفاده میکند. نبردی نامرئی که کمتر از آن صحبت میشود اما از منظری از جنگ واقعی خطرناکتر است. هدایت جوان، در سالهای تحصیلش در آمریکا درگیر چنین جنگی است.
«مارون» تلاش میکند که این جنگ را در قالب یک زندگینامۀ اکشن و جاسوسی به نمایش بکشد و تا حدی در کار خود موفق است. ضعفهایی مانند پراکندگی روایت داستان، قوی نبودن صحنههای اکشن، مشکلات بازیگرها در صحبت به زبان انگلیسی و ... نیز وجود دارد اما جذابیت و تازگی ایدۀ اصلی قصه موجب میشود که مخاطب در نهایت به رضایت از سینما بیرون برود و احساس نکند که وقت خود را بیهوده تلف کرده است.
محل فیلمبرداری فیلم
به گفتۀ کارگردان، همۀ فیلمبرداریها در داخل ایران انجام گرفته است و باید گفت خوشبختانه سازندگان موفق شدند که فضای آمریکا دهه هفتاد میلادی را به خوبی به تصویر بکشند و زمان و مکان داستان تصنعی و غیرواقعی به نظر نمیرسد و مخاطب به خوبی با آن ارتباط برقرار میکند.
در نهایت با وجود نقصها، «مارون» اثری است که میتواند یکی از نخبگان کمتر شناختهشدۀ ایران را با مخاطبان آشنا کند و از طرفی دغدغۀ فیلم در زمینۀ امنیت غذایی، موضوعی جدید و البته بسیار بهروز است که در فیلمهای داستانی کمتر به صورت متمرکز به آن پرداخته شده است. به همین ترتیب میتوان گفت حضور چنین اثری در فجر چهلوچهارم مغتنم است.
عوامل فیلم سینمایی «مارون» از فیلمهای راهیافته به بخش مسابقۀ چهل و چهارمین جشنوارۀ فجر