مجله میدان آزادی: در پنجاه وهفتمین صفحه از پرونده «اردیبهشت کاغذی» و «فهرست کتابهای پیشنهادی برای خرید از نمایشگاه کتاب» فهرستی از کتابهای شاهکار ادبیات انگلیسی با محوریت آثار خواهران برونته را برای علاقمندان به ادبیات این حوزه زبانی و فرهنگی تدارک دیدهایم. این فهرست را به قلم عطیه میرزاامیری بخوانید:
خواهران ادبیات انگلستان
«آن»، «شارلوت» و «امیلی» سه خواهر نویسنده از خانوادۀ برونته هستند که بر ادبیات انگلستان تأثیر مهمی گذاشتند. حداقل اسم یکی از این سه خواهر را باید شنیده باشید؛ نویسندگان برجستۀ قرن نوزدهم که با وجود زندگی کوتاه و سختشان، آثار عمیقی خلق کردند.
یکی از نکات مهم در زندگی این سه خواهر این است که آنها با نام مستعار مردانه (Currer, Ellis و Acton Bell) توانستند صدایی مستقل و جسورانه در ادبیات مردسالار آن دوران داشته باشند. آثار خواهران برونته ترکیبی است از نقد اجتماعی، بررسی روانشناختی عمیق شخصیتها و کاوش در موضوعاتی مانند عشق، استقلال زنان، مذهب، طبقۀ اجتماعی و محدودیتهای جنسیتی. در این یادداشت هفت اثر برتر آنها را معرفی میکنیم که هر کدام به نوعی شاهکار محسوب میشوند. تمام کتابهای فهرست پیش رو ترجمۀ «رضا رضایی» هستند و در نشر نی چاپ شدهاند.
«جین ایر»، نوشته «شارلوت برونته» با ترجمه «رضا رضایی»
۱. «جین ایر» | شارلوت برونته | ۱۸۴۷
رمان کلاسیک و نیمهخودزندگینامهای «شارلوت» که قصۀ دختری یتیم، باهوش و مستقل به نام «جین» را روایت میکند. داستان جین از کودکی سخت و پرمشقتش تا بزرگسالیاش که در خانۀ مرموز آقای «راچستر» خدمتکار است، پیش میرود. این کتاب علاوهبر اینکه یک عاشقانۀ هیجانانگیز است، فریادی برای برابری جنسیتی و استقلال فکری زنان به شمار میرود. شخصیت جین بهعنوان الگویی از زن قوی و اخلاقگرا در ادبیات ماندگار شده است.
«بلندیهای بادگیر»، نوشته «امیلی برونته» با ترجمه «رضا رضایی»
۲. «بلندیهای بادگیر» | امیلی برونته | ۱۸۴۷
تنها رمانی که «امیلی برونته» نوشته، «بلندیهای بادگیر» است. اما همین کتاب یکی از عجیبترین و قدرتمندترین آثار ادبیات انگلیس است. داستان پرشور و ویرانگر عشق «کاترین ارنشاو» و «هیثکلیف» که فراتر از مرزهای مرگ ادامه مییابد. امیلی با زبانی شاعرانه و ساختاری غیرخطی، تصویری خشن و عمیق از طبیعت وحشی، انتقام و نیروهای ماوراءالطبیعی ارائه میدهد. این رمان اغلب بهعنوان یکی از شاهکارهای رمانتیک شناخته میشود.
«اجارهنشین هال وایدفل»، نوشته «آن برونته» با ترجمه «رضا رضایی»
۳. «اجارهنشین هال وایلدفل» | آن برونته | ۱۸۴۸
یکی از جسورانهترین رمانهای دوران ویکتوریا که «آن برونته» نوشته است. داستان «هلن هانتینگدون»، زنی که از ازدواج ویرانگر و خشونتآمیز خود فرار میکند و با نام مستعار در «هال وایلدفل» ساکن میشود. این کتاب به موضوعاتی مثل الکلیسم، خشونت خانگی، حقوق زنان و تربیت فرزند میپردازد و نقدی تند بر هنجارهای اجتماعی زمانه است. آن برونته با واقعگرایی تلخ، تصویری پیشرو از استقلال زنان ارائه میدهد.
«ویلت»، نوشته «شارلوت برونته» با ترجمه «رضا رضایی»
۴. «ویلت» | شارلوت برونته | ۱۸۵۳
شارلوت این رمان را براساس یکی از تجارب زندگی خودش نوشته است. شاهکار دیرهنگامی که بسیاری آن را حتی برتر از «جین ایر» میدانند. داستان «لوسی اسنو»، زنی جوان و درونگرا که به شهری در بلژیک مهاجرت میکند و با تنهایی، عشقهای پیچیده و بحرانهای درونی روبهرو میشود. این رمان روانشناختی عمیق، پر از نمادگرایی و کاوش هویت است. شارلوت در این کتاب یکی از صادقانهترین تصاویر تنهایی و رشد شخصیتی را در ادبیات انگلیس نشان میدهد.
«شرلی»، نوشته «شارلوت برونته» با ترجمه «رضا رضایی»
۵. «شرلی» | شارلوت برونته | ۱۸۴۹
«شرلی» رمانی اجتماعی و تاریخی و روایتگر اعتصابات کارگری و جنگهای ناپلئونی است. این کتاب داستان زندگی دو زن قوی به نامهای «کارولین هلمون» و «شیرلی کیلدار» است و روابط آنها با مردان اطرافشان را به تصویر میکشد. شارلوت در این اثر به مسائل صنعتی، نقش زنان در جامعه، ازدواج و دوستی زنانه میپردازد و تصویری گستردهتر از جامعۀ انگلیسی ارائه میدهد.
«اگنس گری»، نوشته «آن برونته» با ترجمه «رضا رضایی»
۶. «اگنس گری» | آن برونته | ۱۸۴۷
اولین رمان «آن برونته» که تا حد زیادی براساس تجربیات خودش بهعنوان معلم سرخانه نوشته شده است. داستان «اگنس»، در مورد دختری حساس است که برای کمک به خانوادهاش معلم خصوصی کودکان ثروتمند میشود و بیتوجهی، لوسبازی بچهها و تحقیر طبقۀ بالا را تجربه میکند. رمانی ساده، واقعگرایانه و تأثیرگذار دربارۀ سختیهای زنان طبقۀ متوسطِ در جستوجوی احترام و عشق.
«پروفسور»، نوشته «شارلوت برونته» با ترجمه «رضا رضایی»
۷. «پروفسور» | شارلوت برونته | منتشرشده پس از مرگ، ۱۸۵۷
اولین رمان کامل شارلوت که داستان «ویلیام کریمستون»، معلم انگلیسی در بلژیک را روایت میکند. این اثر نیمهخودزندگینامه، پایۀ بسیاری از عناصر داستانی کتاب «جین ایر» است و کاوشی در روابط استاد و دانشجو، عشق و جاهطلبی است. هرچند این کتاب کمتر از بقیۀ کتابهای خواهران برونته شناخته شده، اما برای درک تکامل سبک شارلوت بسیار ارزشمند است.
آثار خواهران برونته نهتنها میراث ادبی عظیمی هستند که رجوع به آنها برای هر رمانخوانی ضروری است، بلکه پنجرهای به زندگی درونی، آرزوها و مبارزات سه خواهر در قرن نوزدهم باز میکنند.