مجله میدان آزادی: در دوازدهمین نشست این فصل، فیلم سینمایی «پروین» به میزبانی «مجید اسطیری» -نویسنده و منتقد ادبی- و با حضور «محمدرضا شریفینیا» -تهیهکننده وبازیگر فیلم- نقد و بررسی شد. مشروح این نشست را در گزارش زیر بخوانید:
به گزارش مجله میدان آزادی، نشست نقد و بررسی فیلم سینمایی «پروین»، به میزبانی «مجید اسطیری» و نقادی «محمد صابری»، با حضور جمعی از علاقهمندان سینما و ادبیات، یکشنبه سوم خرداد برگزار شد. حضور «محمدرضا شریفینیا»، تهیهکننده و بازیگر فیلم پروین، در میانۀ نمایش فیلم و سپس در طول نقد از جذابیتهای دوازدهمین نشست «سینمای زندگی» بود. پس از نمایش فیلم و نشست نقدوبررسی، مجید اسطیری ضمن عرض تسلیت به محمدرضا شریفینیا در فقدان مادرش و تشکر که در چنین شرایطی در این نشست حاضر شدند، تاکید کرد اگر حمایت شخص محمدرضا شریفینیا نبود، به دلیل مالکیت فارابی، این فیلم اقتباسی به اکران در سینمای زندگی نمیرسید. پس از آن مجید اسطیری از محمدرضا شریفینیا، بهعنوان تهیهکنندۀ فیلم «پروین» دعوت کرد تا دربارۀ این فیلم و جزئیات ساخت آن توضیحات خود را شرح دهد.
محمدرضا شریفینیا ضمن سلام و احوالپرسی با حاضران در سالن و ابراز خوشحالی برای دیدن فیلم در کنار مخاطبان، دربارۀ نقدهایی که به فیلم «پروین» وارد شد گفت:
«اجازه دهید چند نکته را توضیح دهم. دربارۀ اسم «معجزه پروین»، شخصیتی به نام «ابوالفضل گرکانی» در فیلم وجود دارد -که نقشش را «بیژن بنفشهخواه» بهزیبایی ایفا کرد- او از مخالفان جدی پروین اعتصامی بود. او در کتابش به نام «تهمت شاعری» ادعا میکند که این شعرها را اصلاً پروین نگفته است، بلکه شعرهای پدر پروین است و گاهی ملکالشعرای بهار به او کمک کرده است. او در نهایت میگوید اگر پروین این شعرها را گفته باشد، در تاریخ ادبیات معجزه است؛ درحالیکه شعرهای پروین کاملاً با شعرهای پدرش یا ملکالشعرای بهار متفاوت است. همه او را به خاطر نوع مناظرههایش میشناسند. اینکه هر چیزی را در جهان هستی کنار هم میگذاشت و آنها را به جان هم میانداخت تا حرف اجتماعی خودش را بزند؛ بنابراین شعرهای پروین شبیه هیچکس دیگری نیست. خود گرکانی هم به این اعتقاد داشت، اما لجبازی میکرد و در نهایت میگوید اگر بپذیریم که یک زن چنین شعرهایی گفته باشد، واقعاً معجزه است؛ چون در آن زمان اصلاً به زنها توجه نمیشد.»
شریفینیا در ادامه توضیحاتش دربارۀ فیلم پروین گفت:
«در مورد شخصیت «دختر کولی» که در فیلم دیده میشود، حدود ۷۰ درصد از شعرهای پروین دربارۀ کودکان، یتیمان و مستمندان است. ما چارهای جز این نداشتیم که یک نفر را به عنوان سمبل این افراد قرار دهیم. «دختر کولی» مجموعهای از افرادی است که پروین در مسیر زندگیاش، مثلاً در کرمانشاه یا تهران، با آنها مواجه شد. این شخصیت ساخته شد تا توجه پروین را به قشر ضعیف جامعه نشان دهیم.»
تهیهکنندۀ فیلم پروین در ادامه گفت:
«دربارۀ ماجرای ازدواج پروین، فیلم یک اثر سینمایی ۱۰۰ دقیقهای است. اگر قرار بود سریال باشد، میتوانستیم از کودکی تا پایان زندگی او را نشان دهیم. اما ما از مقطع عروسی و زمانی که شخصیت پروین شکل گرفته است، وارد داستان شدیم. بههرحال شخصیتی به نام «همایونفال» به عنوان پسرعموی پدر پروین در خانواده اعتصامی حضور دارد. او شاخصههایی از زندگی، تفکر و نگاه پروین را در طول سالها دیده است. جایی در فیلم پروین به این نکته اشاره میکند که تو کسی نیستی که این همه سال جلوی پدرم خودت را نشان دادی؛ یعنی این شخص در خانواده، بسیار درست و حساب شده و محبوب رفتار کرده است اما بعدها که رئیس شهربانی کرمانشاه میشود، زشتیهای وجودش بروز پیدا میکند. این تغییرات زاییدۀ مقام و پُست است و وقتی صاحب قدرت میشود، تغییر میکند.»
بازیگر مشهور سینمای ایران برای روشنتر شدن دلایل پرداختن به یک مقطع از زندگی پروین اعتصامی گفت:
«اگر این اثر سریال بود، واقعاً میشد کار مفصلتری کرد. مثلاً زندگی دوست پروین یا پدر پروین که آدم بسیار فاضل و دانشمندی بود میتوانست بیشتر مدنظر قرار بگیرد. بزرگترین نکتهای که به نظرم در نقد خیلی خوب به آن اشاره شد، موقعیت خانواده است. ما داریم در مورد سال ۱۳۲۰ حرف میزنیم، در آن دوره مسئلۀ طلاق بسیار حساس بود و حتی امروز هم حساس است اما پدر و مادر با آغوش باز از پروین استقبال کردند و نگذاشتند هیچ خللی در زندگی این دختر به وجود بیاید. آن هم در دورهای که دختر نمیتوانست قد علم کند، خودش را نشان دهد یا اظهار وجود کند.»
شریفینیا اظهار امیدواری کرد حدود 20 دقیقه از فیلم در نسخه سینمایی نیست که تلاش میکند در نسخۀ آنلاین اضافه و فیلم جذابتر شود. وی در پایان توضیحاتش این نوید را داد که با توجه به حجم بالای کار تحقیقاتی و پژوهشی که درباۀ زندگی پروین اعتصامی برای این فیلم صورتگرفته، در پی آن است تا سریال زندگی پروین اعتصامی از کودکی تا بزرگسالی نیز ساخته شود.
لینکهای مرتبط:
۱. اکران و نقد فیلم سینمایی «پروین» در پنجمین فصل رویداد هنری «نقدوتماشا»، با حضور «محمد صابری»
۲. گزارش تصویری: اکران «پروین» با حضور «محمدرضا شریفینیا» و «محمد صابری» در شب دوازدهم اکران «سینمای زندگی» رویداد «نقد و تماشا»
۳. محمد صابری: مضمون اصلی فیلم، زنانگی «پروین اعتصامی» در یک فضای مردانه است