فهرست: ده موسیقی برتر از بهترین آهنگ‌های استاد شیر محمد اسپندار- مجله میدان آزادی

مجله میدان آزادی: چندروز پیش خبر درگذشت استاد شیرمحمد اسپندار نابغه موسیقی استان سیستان و بلوچستان موجب تاثر جامعه موسیقی ایران شد. ما پیش‌تر در پروندۀ تخصصی موسیقی نواحی ایران (شاخه‌های درخت باربد) با تولید و انتشار یک موشن ویدئو به این هنرمند بزرگ ایرانی ادای احترام کرده بودیم. در ادامه از حسن صنوبری -منتقد و پژوهشگر موسیقی- درخواست کردیم تا فهرستی از شنیدنی‌ترین آثار شیرمحمد اسپندار را برای مخاطبان مجله فراهم کند. این فهرست شنیدنی را در ادامه با توضیحات صنوبری بشنوید و بخوانید:

استاد شیرمحمد اسپندار، چهرهٔ نامدار هنر سیستان و بلوچستان و موسیقی بلوچی و استاد مسلم ساز باستانی «دونلی» بود که بخش عظیمی از عمر خود را صرف معرفی، حفظ و انتقال این میراث ارزشمند به نسل‌های بعد کرد. درخشش هنری اسپندار در عرصه‌های گوناگون داخلی و خارجی سبب شد تا شیوهٔ نوازندگی او به عنوان بخشی از میراث فرهنگی ناملموس ایران به ثبت برسد و جوایز متعددی از جمله جایزهٔ ویژهٔ جشنواره موسیقی فجر و دکترای افتخاری موسیقی فرانسه را کسب کند. شیرمحمد اسپندار متولد ۱۳۱۰ در شهر بمپور در استان سیستان و بلوچستان و سرانجام در تیر ۱۴۰۵ و در ۹۹ سالگی در زادگاهش بمپور درگذشت.

آلبوم‌های شیرمحمد اسپندار

آلبوم‌های اختصاصی

تعداد آلبوم‌های موسیقی که مستقلا با آثار اسپندار منتشر شده باشند چندان زیاد نیست؛ ولی آثار او در آلبوم‌های گروهی و مجموعه‌ها و پروژه‌های هنری زیادی حضور دارند.

از جمله آلبوم‌های اختصاصی او می‌توان این موارد را نام برد:

1. «نغمه‌های بلوچی» | ناشر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
2. «موسیقی بلوچستان» | ناشر: ماهور

از این دو آلبوم، امروز هیچ اثری از آلبوم نخست و حتی اسمش در هیچ‌جا، حتی رسانه‌ها و سایت‌های رسمی کانون پرورش فکری نمی‌توانید پیدا کنید؛ امری که نتیجۀ قهری واگذاری مدریت فرهنگ و هنر به بخش‌های دولتی، در درازمدت و در اکثر موارد است. اما آلبوم دوم همچنان در دسترس و قابل خریدن است. امتیاز آلبوم اول این است که قطعات آلبوم (20 قطعه) و رنگ‌آمیزیشان در نغمه‌پردازی بیشتر و بعضا ناب‌تر است، یکی از زیباترین قطعه‌[ای منتشرشده از استاد شیرمحمد اسپندار، قطعه‌ای است که به عنوان «قطعۀ انتخابی استاد» در اول همین آلبوم قرارداده شده و ما هم در فهرست آن را به عنوان قطعۀ اول برمی‌گزینیم. اما امتیاز آلبوم دوم؛ تنوع فرمی بیشتر و حضور قطعات همراه با خواننده است.

به جز این دو آلبوم تا جایی که حافظۀ من یاری می‌کند ولی الآن سندی برایش پیدا نمی‌کنم، گمانم شیرمحمد اسپندار در انتشارات نی وابسته به وزارت فرهنگ و انتشارات اسلامی هم آلبومی اختصاصی داشت که آن آلبوم هم به سرنوشت آلبوم اول دچار شده؛ و البته تاسف بیشتر است، چون من در آرشیو اولم آلبوم اول را داشتم و می‌توانم قطعاتی را در این فهرست از آن منتشر کنم ولی از آلبومی که گفته شد قطعه‌ای در دست ندارم. همچنین تا جایی که می‌دانم این هر سه آلبوم در دهه هفتاد در ایران منتشر شده‌اند.

آلبوم‌های مشترک

اما این چهار آلبوم:

«موسیقی و خلسه»
«هشت بهشت»
«گوات و ذکر در بلوچستان»
«موسیقی حماسی ایران»

از جمله آلبوم‌هایی هستند که قطعه یا قطعاتی از شیرمحمد اسپندار در آن‌ها و در کنار آثار دیگر هنرمندان منتشر شده است.

پروژه‌های سینمایی شیرمحمد اسپندار

جذابیت نوازندگی و موسیقی رازآمیز اسپندار، باعث شده بود گروه‌ها و پروژه‌های مختلف هنری داخلی و خارجی، از جمله در هنر سینما به او مراجعه کنند. تهیۀ فهرستی از این همکاری‌ها امری پژوهشی و زمان‌بر است، ولی من اینجا با کمک حافظۀ شخصی دو مورد مهمش را برمی‌شمارم:

1. نوازندگی در موسیقی فیلم کیسۀ برنج (ساختۀ کارگردان ایرانی محمدعلی طالبی در ۱۳۷۷)
2. نوازندگی در موسیقی فیلم باب عزیز (ساختۀ کارگردان تونسی ناصر خمیر در 1382)

قطعۀ مربوط به فیلم کیسه برنج در تیتراژ آغاز و پایان فیلم مورد استفاده قرار گرفته و با تنظیم محمدرضا درویشی تولید شده است؛ اما قطعه مربوط به فیلم باب عزیز (یا بابا عزیز) بدون تنظیم بیرونی و اثر خود اسپندار است با دعوت آهنگساز فرانسوی فیلم، آرمند امار (یا آرمند عمار : Armand Amar).

ما در این فهرست سعی کردیم هم منابع مختلف هم فرم‌های مختلف موسیقی اسپندار را در کنار هم قرار دهیم و البته از هر فرم بهترینش را انتخاب کنیم.

در ادامه ده آهنگ برتر و منتخب شیرمحمد اسپندار را از چهار آلبوم می‌شنوید:

1. قطعه انتخابی استاد

]MEDIA:ShirMohammadEspandar-Ghate entekhabi ostad[

2. ملا محمد جان

]MEDIA:ShirMohammadEspandar-Mola Mohammad Jan[

3. مست قلندر (آوازی گواتی)

]MEDIA:ShirMohammadEspandar-MasteGhalandarAvaziGuati[

4. غزل (ذکر لا اله الا الله)

]MEDIA:ShirMohammadEspandar-GhazalZekreLaelahaellaallah[

5. لیکو دلگانی

]MEDIA:ShirMohammadEspandar-LikooDallegani[

6. بلوچی 1

]MEDIA:ShirMohammadEspandar-Baluchi 1[

7. کلمپور

]MEDIA:ShirMohammadEspandar-KalampoorAvaziGuati[

8. بلوچی 2

]MEDIA:ShirMohammadEspandar-Baluchi 2[

9. مست قلندر -آوای دل (از موسیقی فیلم بابا عزیز)

]MEDIA:ShirMohammadEspandar-Maste Kalandar (Ayaye Del)[

10. کشت‌و‌کار

]MEDIA:ShirMohammadEspandar-KeshtoKar[

]

اشتراک گذاری کپی لینک

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط «میدان آزادی» منتشر خواهد شد
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد!

نام الزامی می باشد

ایمیل الزامی می باشد

من را از نظرات بعدی از طریق ایمیل آگاه بساز

نکته دان

تعداد آلبوم‌های موسیقی که مستقلا با آثار اسپندار منتشر شده باشند چندان زیاد نیست؛ ولی آثار او در آلبوم‌های گروهی و مجموعه‌ها و پروژه‌های هنری زیادی حضور دارند. جذابیت نوازندگی و موسیقی رازآمیز اسپندار، باعث شده بود گروه‌ها و پروژه‌های مختلف هنری داخلی و خارجی، از جمله در هنر سینما به او مراجعه کنند.