مجله میدان آزادی: پس از حوادث 7 اکتبر 2023 در غزه و اقدامات ضدانسانی اسرائیل، بسیاری از چهرههای جهانی هنر و ادبیات در حمایت از نسلکشی نردم غزه واکنش نشان دادند؛ تازهترین واکنش به نسلکشی مردم غزه، چهرههای جهانی هنر و ادبیات در نامهای خواستار حمایت عینی جشنواره ونیز از فلسطین شدند. متن این نامه و فهرست اسامی امضاکنندگان آن را در خبر زیر بخوانید:
به گزارش مجله میدان آزادی؛ صدها هنرمند در سراسر جهان که در میان آنها چهرههای مشهوری چون راجر واترز، بنیانگذار گروه موسیقی پینک فلوید، آنی ارنو، برنده جایزه نوبل ادبیات، گای پیرس، بازیگر مشهور سینمای جهان و دهها هنرمند دیگر در شاخههای مختلف هنری در نامهای سرگشاده از جشنواره ونیز 2026 خواستند تا در واکنش به جنایتهای اسرائیل و در حمایت از مردم فلسطین، اقدامی عملی کند.
این نامه از سوی گروه «ونیز برای فلسطین» (Venice4Palestine) منتشر شده است؛ گروهی که سال گذشته نیز کارزار مشابهی را راهاندازی کرده بود.
بااینحال غزه همچنان در آتش میسوزد
یک سال گذشت ...
یک سال پیش، هزاران نفر به فراخوان Venice۴Palestine پیوستند تا فلسطین را در جشنواره فیلم ونیز در کانون توجه قرار دهند و مقاومت مردم فلسطین را به مرکز گفتمان عمومی بیاورند: ما آشکارا داشتیم به جای جنگ، درباره نسلکشی صحبت میکردیم. درحالیکه ما از دوسالانه و جشنواره فیلم ونیز میخواستیم موضع روشنی اتخاذ کند و از دستاندرکاران فیلم میخواستیم همبستگی خود را ابراز کنند، نمایش فیلم «صدای هند رجب» در طول جشنواره، به نوعی به معنی برآورده شدن این خواست بود و احساسات و خشم جمعی را برانگیخت. در روزها و هفتههای بعد، به عنوان بخشی از آگاهی عمومی که ایجاد شده بود، میلیونها نفر به خیابانها آمدند و در همبستگی با مردم فلسطین به دریا رفتند: موجی از مشارکت به ما امید داد که میتوانیم با هم به توقف نسلکشی کمک کنیم.
بااینحال، یک وضعیت عادی جدید - تا حدی به لطف یک آتشبس دروغین - پدید آمده است. اسرائیل نهتنها جنایات خود را متوقف نکرده، بلکه به آنها ادامه داده و قدرت آتش خود را به سمت کرانه باختری، سوریه، لبنان و ایران گسترش داده است. برای مردم فلسطین، هیچ چیز تغییر نکرده و اشکها برای تبرئه کافی نیستند بلکه آنها شاهدی هستند که نشان میدهند ما قادر به استفاده کافی از قدرت عمل جمعی خود نیستیم. فلسطین به ما یادآوری میکند که «جهان دیگری ممکن است». ۲۵ سال پیش، ما آسیب جمعی جنوا ۲۰۰۱ را تجربه کردیم [بیست و هفتمین نشست گروه هشت که به عنوان نقطه اوجی در تاریخ جنبشهای ضد جهانیسازی در سراسر جهان و همچنین به دلیل نقض حقوق بشر علیه تظاهرکنندگان در یادها ماند] و با آن ما شاهد یکی از جدیترین تعلیقهای دموکراسی شدیم. ابراز مخالفت با خشونت غیرقابل وصفی خاموش شد. کشتارگاهی که عمداً به عنوان یک تظاهرات در معرض دید قرار گرفت تا نظم دقیقی را برای آینده به حافظه جمعی دیکته کند: خون را به یاد داشته باشید و ایدههایی را که یک جامعه برای تغییر جهان ابراز کرده بود فراموش کنید.
ما این آزمایشگاه عظیم سرکوب را امروزه به طور فزایندهای در ایتالیا و بسیاری از کشورهای دیگر که ادعای دموکراتیک بودن دارند، اعمال میکنیم. قلدری ظالمانه دولتهای ما، اقدامات سرکوبگرانه نیروهای مسلح آنها، قوانین آزادیخواهانه، روایتهای مبهمی که رسانههای خودخواه منتشر میکنند، دیواری را نشان میدهد که در آن خواست عدالت، برابری و عمل متقابل در هم میشکند. بااینحال، هر چقدر هم که غمانگیز و تلخ باشد، مقاومت فلسطین ما را با این ایده که «جهان دیگری ممکن است» دوباره پیوند داده است. مردم فلسطین همچنان به مقاومت و خلق کردن ادامه میدهند، واقعیت کنونی را با به خطر انداختن جان خود روایت میکنند، خاطرات را حفظ میکنند و امکان فردایی متفاوت و عادلانهتر را پرورش میدهند: ما وظیفه داریم این آموزه را بپذیریم و به آن عمل کنیم. شهرهای نظامیشده و قوانین خلاف قانون اساسی که مخالفت را جرم میدانند، ترس از یک سیستم غیرانسانی را در مواجهه با قدرت یک جامعه آگاه و مصمم آشکار میکنند. ما نباید اجازه دهیم این انتقامجوییها ما را فلج و دچار تفرقه کند. سرکوب فزاینده گواه آن است که اقدامات ما تأثیرگذار است. بنابراین باید همچنان پافشاری کنیم.
امروز کارگران مانع حمل سلاح میشوند و حق اعتراض وجدانی را به عنوان وسیلهای برای محافظت از اتهامات ناموجه و اقدامات انضباطی مطرح میکنند.
در دوسالانه هنری ونیز، تا حدودی به لطف اقدام ANGA (اتحاد هنر نه نسلکشی)، هیئت داوران بینالمللی دسته جمعی استعفا دادند و کارگران به افتتاح غرفه اسرائیل اعتراض کردند و برای اولینبار در تاریخ این موسسه اعتصاب شد. در آبهای بینالمللی، ناوگان جهانی سومود محاصره اسرائیل را به چالش کشید، همبستگی را به اقدامی ملموس تبدیل کرد و چهرۀ واقعی یک دولت جنایتکار را آشکار ساخت. همۀ اینها مبارزاتی هستند که در یک جهت حرکت میکنند: امتناع از اینکه چرخدنده عادیسازی باشند. ما به عنوان فعالان بخشهای فیلم، سمعی و بصری و فرهنگی، معتقدیم که زمان آن رسیده است که خود را در اقدامی جمعی سازماندهی کنیم تا تأثیر ملموسی بر مکانیسمهای همدستی و عادیسازی داشته باشیم.
1. ردیابی زنجیره تأمین، شکستن همدستی
سینما، مانند بسیاری از بخشهای دیگر هنر و فرهنگ، به زنجیرههای تأمین متکی است: تأمین مالی، تولیدات مشترک، توافقنامههای توزیع، فروش، جشنوارهها و رویدادها، مشارکت با جشنوارهها و حامیان مالی. هر یک از این مراحل میتواند به عادیسازی وحشیگری جاری کمک کند یا برعکس، با آن مخالفت و آن را متوقف کند. بنابراین لازم است که در هر مرحله از زنجیره تأمین، شفافیت را مطالبه کنیم و تمام توافقات با نهادها و مؤسسههای مرتبط با رژیم صهیونیستی را به حالت تعلیق درآوریم. ماهیت استثنایی لحظه تاریخی که در آن زندگی میکنیم، ما را ملزم میکند که این رژیم را از نظر دیپلماتیک، فرهنگی و اقتصادی منزوی کنیم. این تحریم، به عنوان ابزاری برای فشار بر نهادها و به عنوان شکلی از مقاومت (در پاسخ به فراخوانی که در سال ۲۰۰۵ توسط جامعه مدنی فلسطین از طریق PACBI و BDS آغاز شد)، هویت را به معنای واقعی کلمه هدف قرار نمیدهد، بلکه دقیقاً بر اساس مکانیسمهای همدستی عمل میکند. این امر تا زمانی که دولت اسرائیل از قوانین بینالمللی پیروی نکند و حداقل سه شرط اصلی بیان شده در فراخوان اولیه BDS را نپذیرد، ادامه خواهد یافت:
• پایان دادن به اشغال و استعمار فلسطین
• به رسمیت شناختن حقوق اساسی شهروندان عرب فلسطینی اسرائیل.
• احترام به حق پناهندگان فلسطینی برای بازگشت به خانههایشان، همانطور که در قطعنامه ۱۹۴ سازمان ملل متحد تصریح شده است.
2. از آگاهی تا عمل مشترک
ما از همه ذینفعان و انجمنهای بخشهای فیلم، اطلاعات و فرهنگ میخواهیم که برای ایجاد یک ساختار حفاظتی که از کارگران این بخش در برابر خطرات حرفهای تعهد مشخص علیه نسلکشی دفاع میکند، متحد شوند و بدین ترتیب باجگیری استخدامی را که در حال حاضر مانع نافرمانی میشود، بشکنند. از آنجا که نیاز به اقدام مشترک وجود دارد، ما همراه یک تیم حقوقی، اولین ابزاری را توسعه دادهایم که به هر فیلمساز اجازه میدهد خود را از همدستی در جنایاتی که رژیم صهیونیستی همچنان با مصونیت از مجازات مرتکب میشود، مبرا کند.
این سند، قانون اساسی ایتالیا، حقوق بینالملل و قانون حق چاپ را در پاسخ به جنجال اخیر پیرامون نمایشگاه مرور آثار ایتالیایی در سرزمینهای اشغالی و احساس ناتوانی ابراز شده توسط نویسندگان درگیر در مدیریت و بهرهبرداری از آثار و تصویرشان، ترکیب میکند.
3. فلسطین فراموش نشده است
به پاسداشت حضور ۲ فیلم فلسطینی، «المواطن اسامه» (شهروند اسامه) ساخته احمد حسونا و «حوار مع البحر» (گفتوگو با دریا) ساخته مؤید علیان، از جشنواره میخواهیم که پرچم فلسطین را نیز در تمام طول جشنواره در کنار تمام پرچمهای دیگر که نمایانگر فیلمهای حاضر در بخش رسمی هستند، برافراشته نگه دارد، همانطور که رویه استاندارد است و منابع اطلاعاتی رسمی جشنواره نیز قبلاً آن را تأیید کردهاند. سال گذشته، ما بر لزوم برجسته کردن صدای هنرمندان فلسطینی در مراسم افتتاحیه و اختتامیه نمایشگاه تأکید کردیم. این درخواست توسط ریاست دوسالانه و مدیریت هنری نمایشگاه پذیرفته شد، نه با دادن فضا به صدای فلسطینیان، بلکه با دعوت از کسانی که در فلسطین کار میکردند و شاهد اتفاقات بودند. اظهارات اخیر کاردینال پیزابالا، که یک سال پیش نیز روی صحنه در نمایشگاه سخنرانی کرده بود، ما را بر آن میدارد که امروز با فوریت بیشتری از همه بخواهیم که در همان مناسبت، آن شهادت را تجدید کنیم و صدای کسانی باشیم که در کنار مردم فلسطین مقاومت میکنند و همچنان در مورد تخریب بیوقفهای که اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن هنوز قصد مقابله با آن را ندارند، صحبت میکنند.
در نهایت، از همه فعالان سینما و فرهنگ میخواهیم که با استفاده از هر وسیلهای که در اختیار دارند، همچنان فلسطین را در کانون توجه جشنواره و مرکز گفتگوی عمومی قرار دهند. از همه دعوت میکنیم تا در پنل «با این حال غزه همچنان در آتش است» که روز سهشنبه، ۸ سپتامبر، ساعت ۵:۳۰ بعد از ظهر در لیدو برگزار خواهیم کرد، شرکت کنند. ما مهمان روزهای ونیز خواهیم بود، جایی که به همراه تیم حقوقی خود حضور خواهیم داشت تا سندی را که روی آن کار میکنیم، به تصویر بکشیم و آن را با فعالان و جشنواره بینالمللی سینمای زنان غزه به بحث بگذاریم تا مسیرهای جدیدی را برای اقدامات عملی مشترک ایجاد کنیم.
هشتاد و سومین جشنواره بینالمللی فیلم ونیز از ۲ تا ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۱ تا ۲۱ شهریور در ایتالیا برگزار خواهد شد. مگی جیلنهال، بازیگر و فیلمساز آمریکایی رئیس هیات داوران این دوره است و طبق اعلام پیشین، شیر طلایی افتخاری جشنواره برای دستاورد هنری به الن برستین و جرج کلونی اعطا خواهد شد.