مجله میدان آزادی: خبر درگذشت استاد «شیرمحمد اسپندار»، چهره ماندگار موسیقی نواحی ایران، آخرین بازمانده نسل طلایی نوازندگان دونلی و از برجستهترین حافظان میراث ناملموس بلوچستان، موجی از اندوه را در میان اهالی فرهنگ، هنر و دوستداران میراث فرهنگی کشور برانگیخت. این خبر را در ادامه بخوانید:
به گزارش مجله میدان آزادی، «شیرمحمد اسپندار»، استاد برجسته و پیشکسوت موسیقی نواحی ایران و از شناختهشدهترین نوازندگان ساز دونِلی، شامگاه چهارشنبه ۳۱ تیرماه 1405 در سن ۹۸ سالگی به دلیل بیماری و کهولت سن دار فانی را وداع گفت؛ هنرمندی که عمر خود را صرف پاسداری از موسیقی بومی بلوچستان کرد.
استاد اسپندار سال ۱۳۰۷ در شهرستان بمپور از توابع ایرانشهر متولد شد. او از کودکی نواختن ساز دونلی را نزد پدر و بزرگان موسیقی بلوچ فراگرفت و استعداد شگفتانگیزش خیلی زود او را به یکی از برجستهترین نوازندگان این ساز تبدیل کرد. دونلی که از دو نی همزمان تشکیل شده، یکی از دشوارترین سازهای بادی موسیقی نواحی ایران به شمار میرود و اجرای آن نیازمند مهارت، نفس قوی و هماهنگی کمنظیر است؛ ویژگیهایی که استاد اسپندار را به چهرهای یگانه در این عرصه تبدیل کرده بود.
«شیرمحمد اسپندار»، استاد برجسته و پیشکسوت موسیقی نواحی ایران و از شناختهشدهترین نوازندگان ساز دونِلی
وی در سالهای جوانی مدتی در کراچی پاکستان زندگی کرد و ضمن آشنایی با موسیقی منطقه، تجربههای ارزشمندی در عرصۀ نوازندگی به دست آورد. او در سال ۱۳۳۷ به ایران بازگشت و تمام زندگی خود را وقف حفظ، آموزش و معرفی موسیقی اصیل بلوچستان کرد. وی تا سال ۱۳۶۲ علاوه بر دونلی، تکنی نیز مینواخت، اما پس از آن تمام توان خود را بر حفظ و ترویج هنر دونلینوازی متمرکز کرد.
این هنرمند پیشکسوت در طول بیش از هشت دهۀ فعالیت هنری، نشان درجه یک هنری، دکترای افتخاری موسیقی سنتی از فرانسه، دیپلم افتخار نوازندگی و دهها لوح و تقدیرنامه ملی و بینالمللی را دریافت کرد. او همچنین به عنوان نخستین و تنها نوازندۀ دونلی، جایزه ویژه جشنواره بینالمللی موسیقی فجر را به دست آورد و تندیس او به همراه یکی از سازهای دونلیاش در مجموعهای موزهای به یادگار نگهداری میشود.
دونلی، سازی منحصربهفرد متشکل از دو عدد نی است که نوازنده باید بهطور همزمان در هر دو ساز بدمد و ملودی و همراهی را به صورت همزمان اجرا کند؛ مهارتی که به دلیل نیاز به هماهنگی کامل تنفس و انگشتگذاری، از دشوارترین شیوههای نوازندگی در موسیقی نواحی به شمار میرود. استاد اسپندار با نفس گرم، تکنیک کمنظیر و شیوه منحصربهفرد نوازندگی خود، این ساز کهن را از محافل محلی بلوچستان به جشنوارههای ملی و بینالمللی رساند و آن را به یکی از شناختهشدهترین نمادهای موسیقی نواحی ایران تبدیل کرد.
تحریریۀ مجله میدان آزادی درگذشت این هنرمند ارزشمند و پیشکسوت ایرانی را به جامعه موسیقی ایران و نیز خانوادۀ محترم ایشان تسلیت میگوید.
پیش از این نیز در مجله میدان آزادی در مطلبی از این هنرمند ارزشمند کشورمان یادکرده بودیم. پیشنهاد میکنیم جهت آشنایی بیشتر با زندگی ونوازندگی شیرمحمد اسپندار این مطلب را نگاه کنید: