مجله میدان آزادی: نوروز 1405 نوروز خاصی است. نوروزی که تعطیلاتش خیلی زودتر و با جنگ دفاعی ایران بر ضد طرف آمریکایی-صهیونیستی شروع شد. نوروزی که با جنگ و مقاومت همراه است. از طرفی شرایط جنگی و آنلاین شدن مدارس و دورکار شدن مشاغل باعث شده تا هم کودکان و نوجوانان و هم بزرگسالان، زمان فراغت بیشتری داشته باشند که مجبور به گذراندن آن در خانه هستند. ما در مجله میدان آزادی برای این وضعیت یک بسته پیشنهادی مطالعه پروندههای ادبی و هنری را برای شما گردآودهایم که به نحوی مناسب ایام بهار و آغاز سال نو نیز هست. این پروندهها سه دسته هستند: موضوعی، پرتره و مناسبتی. این مطلب را به قلم «مینو رضایی» در ادامه بخوانید:
پروندههای موضوعی
1. باغ ایرانی
باغی که ما ایرانیها از کودکی با آن مأنوسیم، فقط یک بنای ساختمانی یا پوشش گیاهی ساده نیست، یک اندیشه و رویا و آرمان است. یک هنر هزارلایه و هزار شاخه که نخستینبار در دست ایرانیان روییده و سپس جهانی و جاودانی شده است. هنری که رد پایش را در معماری، نقاشی، نگارگری، فرش و حتی شعر و ادبیات و موسیقی و دیگر هنرهای تجسمی یا انتزاعی ایران باقی گذاشته است. نوروز و فصل بهار، فصل «گل و بلبل و باغ ایرانزمین» است و بهترین فرصت برای مطالعۀ پروندۀ باغ ایرانی در مجله میدان آزادی. تاریخچه معماری و اقلیم باغ ایرانی، باغ ایرانی به روایت اندیشمندان، باغ ایرانی در ادبیات فارسی و باغ ایرانی در هنر فرشبافی ایرانی برخی از مطالب این پرونده هستند.
پرونده «باغ ایرانی» را ببینید
2. پرونده قهر
واقعیت این است که هرچه زندگی مدرنتر میشود، روابط لایههای پنهان و پیچیدهتری به خود میگیرند، آنقدر که حالا برای هر سطحی از روابط، نامی وجود دارد. از بین نامهایی چون کات و بلاک و گوستینگ، آنچه برای ما مأنوستر و اتفاقا رو به فراموشی بود تنها یک واژه بود: قهر! قهری که در این پرونده از آن صحبت میکنیم قهر در فرهنگ ایرانی خودمان است. قهری که هنوز مهر دارد و تمایل به آشتی. قهری که دلخوری است و نه دلزدگی. امکان ندارد در ایام خانهتکانیهای نزدیک عید از رسانهها نشنویم که در خانهتکانی عید، دلها را هم بتکانید از قهر و کینه! در آستانۀ بهار، بهترین فرصت است تا ضمن اینکه فهرست سیاه گوشیمان را بررسی کنیم که ببینیم کدامیک از آن نامها مستحق قهر نیستند، فرصت خوبی هم هست تا مروری کنیم بر پرونده قهر میدان آزادی که به بررسی ردپای قهر در هنر و ادبیات ایرانی میپردازد. روایت قهر هنرمندان از جمله «ایرج طهماسب» و «حمید جبلی» با یکدیگر، بررسی فیلمها و سریالها با درونمایۀ قهر، فهرست کتاب کودک و کتاب نوجوان با موضوع قهر و یادداشت دایرةالمعارف قهر برخی از مطالب این پرونده بهاری هستند!
پرونده «قهر» را ببینید
3. شاخههای درخت باربد؛ پرونده ویژه موسیقی نواحی ایران
موسیقی ایران اگر نه پرسابقهترین، که از پرسابقهترینهای موسیقی بشری است. درخت تنومند موسیقی ایرانی میوههای رنگارنگی داده که هرکدامش موسیقی یکی از نواحی ایران است. موسیقیای که در برخی نواحی ساده و بدوی و در برخی نواحی پیشرفته و درخشان و جهانی است. نوروز و فصل بهار، زمان بازگشت به خویشتن است و زمان بازگشت به طبیعت و زمان بازخوانی سنتهای دیرین. بنابراین مطالعۀ پروندۀ شاخههای درخت باربد؛ ویژه موسیقی نواحی ایران میتواند سهمی از این بازگشت و بازخوانی را ادا کند. اخبار جشنوارههای موسیقی نواحی، یادداشتهای نوروزخوانی، فهرست آلبومهای پیشنهادی موسیقی نواحی، ویدئو از اجرای هنرمندان موسیقی نواحی، تکنگاری، جستارهایی در باب موسیقی عاشقی، آواهای رمضانی و موسیقی کار یا کارآواها فقط برخی از مطالب این پرونده وزین هستند.
پرونده «شاخههای درخت باربد» را ببینید
4. هزارویک سریال؛ ویژه نقد و مرور مطرحترین سریالهای خارجی و ایرانی پلتفرمها
اوقات فراغت ایام نوروز یکی از بهترین زمانها برای تماشای سریال است. سریالهایی خارج از چارچوب تلویزیون و عموما با بازی ستارههای دستنیافتنی سینما. اما سریال پلتفرمی دیدن هم شرایط خودش را دارد. مدیریت زمان، هزینه اشتراک و اینترنت و پالایش محتوایی که قرار است در جمعهای خانوادگی استفاده شود از دلایلی بود که پرونده هزارویک سریال را کلید بزنیم. پروندهای که در آن از بین بهترین و بدترین و البته مطرحترین سریالهای ایرانی و خارجی سکوها، تعدادی را انتخاب و نقد و بررسیشان کردهایم. این پرونده که مدام با سریالهای جدید به روز میشود، شامل تحلیلها و گزارشهایی از ساختار سریالسازی در پلتفرمها نیز هست.
پرونده «هزارویک سریال» را ببینید
5. روزی روزگاری تلویزیون؛ پرونده نقد و بررسی سریالهای تلویزیون
سریالسازی تلویزیونی جزو معدود صنعتهای سرگرمی است که میتواند افراد از ردۀ سنی مختلف را برای ساعاتی بهطور رایگان دور هم جمع کند. البته که سریالسازی ورای سرگرمی است و سریال میتواند بر جریانها و الگوسازی اقتصادی و فرهنگی و سیاسی و اجتماعی اثرگذار باشد. سریال، ذائقهساز است. سریالسازی ایرانی در چهار دهۀ اخیر از شایستگیهای فراوانی برخوردار بوده است. اخلاقمداری، تنوع ژانر و آلوده نبودن به پولهای کثیف از ویژگیهای جریان سریالسازی فاخر ایرانی است. با این مقدمه و به بهانۀ فصل بهار که سرآغاز اوقات فراغت، برنامهریزی محتوای مصرفی سال پیشِ رو، حضور در جمعهای دوستانه و خانوادگی و البته شرایط خانهنشینی دوران جنگ در این روزها است، پروندۀ روزی روزگاری تلویزیون یکی از پیشنهادات مجله میدان آزادی به شماست. پروندهای که به سراغ نقد و بررسی سریالهای تلویزیون ایران رفته است تا با ارائۀ یادداشت نقد، فهرست سریالهای برگزیدۀ ژانرهای مختلف و مطالب تحلیلی سریالسازی شما را در انتخاب گزینههای مناسب تماشا یاری کند.
پرونده «روزی روزگاری تلویزیون» را ببینید
6. ماجرای انیمیشن ایرانی؛ ویژه بازخوانی تجربه پویانمایی در ایران و بررسی مهمترین انیمیشنهای ایرانی
اینکه صنعت انیمیشن ایران بعد از انقلاب نتوانست به اندازۀ فیلمسازی ایرانی پیشرفت کند به کنار؛ اما همان اندازه پیشرفت خوب هم عمدتا زیر سایۀ سینمای ایران کمتر توجه دید. پرونده ماجرای انیمیشن ایرانی به سراغ یکی از بیسروصداترین و مهمترین هنرهای ایران رفته است: انیمیشن. فرصت بهار و تعطیلاتی که در آن به سر میبریم فرصتی است برای وقتگذرانی با همدیگر و بهخصوص با کودکان و نوجوانان. همان گروه سنی مهمی که انیمیشن خوب میتواند در شکلگیری هویتش نقش داشته باشد. بنابراین فهرستهای موضوعی انیمیشنهای ایرانی از جمله سوژههای تاریخی، محیط زیست، زندگینامه و ...، نقد و معرفی انیمیشنهای سینمایی و سریالی ایرانی، گفتگو با اهالی انیمیشن، نظرسنجیهای عام و تخصصی و تکنگاریها برخی از مطالب این پرونده هستند که نوروز فرصت مناسبی برای بررسی آنهاست.
پرونده «ماجرای انیمیشن ایرانی» را ببینید
7. پرونده هنر و آهستگی
آهستگی شرط یکی شدن با زندگی و چشیدن لحظهلحظۀ آن است. آموزۀ زندگی کردن با آهستگی در فرهنگ و هنر شرقی قدمت فراوانی دارد. جنبشهایی چون «غذای آهسته»، «شهر آهسته»، «آموزش آهسته» و «مد آهسته» نشانگر نیاز انسان مدرن به دوری از شتابزدگی است. آغاز بهار طبیعت و بهار زندگی و سال نوی ایرانی نیز فرصتی است برای تأمل در چرخش جهان. تأملی که با زندگی پرشتاب امروز یکی نمیشود. تأملی که در خود آهستگی دارد. در پروندۀ هنر و آهستگی دربارۀ چیزهایی چون اهمیت زیستن مبتنی بر آهستگی در فهم هنر صحبت کردهایم. جستارهایی چون انیمیشن و آهستگی، سینما و آهستگی، نگارگری و آهستگی، لباس و آهستگی و گزارش دربارۀ جنبشهای آهستگی و فهرست آثار سینمایی با موضوع آهستگی حاصل تلاش ما در این پرنده هستند.
پرونده «هنر و آهستگی» را ببینید
پروندههای پرتره
8. پروندهپرتره سهراب سپهری
سهراب سپهری هنرمندی است که بیشتر با شعر و نقاشی شناخته میشود. شعر و نقاشیهایی ملهم از طبیعت. پروندهپرتره سهراب سپهری به این هردو رشته در آثار سهراب میپردازد. ضمن اینکه مطالعۀ مطالبی چون بررسی روستا و عناصر طبیعت در آثار سهراب میتواند در ایام عید نوروز و بهار طبیعت لذتبخش باشد.
پرونده «پرتره سهراب سپهری» را ببینید
9. پروندهپرتره هایائو میازاکی
میازاکی از نظر هنری و ساختاری، والاترین چهرۀ تاریخ هنر انیمیشن است و از نظر اندیشه و معنا، کسی که هوادار کودک و سرزمین است و دشمن جنگ و ستم. یکی دو دهه پس از فروکش کردن دوران طلایی سینمای ژاپن، میازاکی و شریکش «تاکاهاتا» عظمت سینمای ژاپن را اینبار در قالب انیمیشن بنا کردند. انیمیشن میازاکی برخلاف انیمیشنهای غربی متداول، به تحمیق مخاطب کودک و بزرگسالش فکر نمیکند، بلکه دنبال تعمیق و توانمندسازی و رویاسازی برای کودکان است. انیمیشنهایی برآمده از خیال و خلاقیت و زیباترین اساطیر و اندیشههای مشرقزمین است. نوروز و بهار ایرانی 1404 همزمان با جنگ دفاعی ایران در برابر متجاوزان آمریکایی- صهیونیستی نیز شد. پس این زمان وقت غنیمتی است برای آنها که با میازاکی آشنا نیستند و برای مرور دوباره میازاکی برای آنها که او را میشناسند. زیرا که میازاکی یکی از مهمترین کارگردانان طبیعتگرا و ضدجنگ دنیاست!
پرونده «پرتره هایائو میازاکی» را ببینید
پروندههای مناسبتی
10. پرونده سالنامه
سالنامه را میتوان به نوعی جمعبندی سال قبل و خوشآمدگویی به سال نو دانست. اما عمده مطالب سالنامه سه جور است. اول مطالبی مربوط به نوروز و بهار ایرانی در هنر ایران. دوم مطالبی مربوط به مرور هنر و ادبیات در سالی که گذشت و سوم، بستههای پیشنهادی برای شنیدن، خواندن و تماشای آثار برتر هنری و ادبی در ایام تعطیلات. پیشنهاداتی به همت اعضای تحریریه میدان آزادی و جمعی از کارشناسان و منتقدان هنر و ادبیات ایران. نوروز به روایت نوروزنامه خیام، ده آهنگ بهاری، ده هایکوی بهاری و ده انیمیشن پیشنهادی برای تماشا در فصل بهار از جمله مطالب پرونده سالنامه هستند.
پرونده «سالنامه» مجله میدان آزادی را ببینید
امسال در کولهبار نوروز 1405، بسته پروندههای پیشنهادی برای ایام نوروز و فصل بهار مجله میدان آزادی را نیز به همراه داشته باشید!