مجله میدان آزادی: در آستانۀ رویداد-آیین بزرگ اربعین به سراغ هنر سینمای ایران دربارۀ محرم و صفر رفتهایم. منتخبی از فیلمهای تلویزیونی در حال و هوای اربعین را به انتخاب و قلم مینو رضایی -نویسنده و منتقد سینما- بخوانید:
تلهفیلم یا فیلم تلویزیونی یک نسخۀ سادهتر و یا شاید عامیانهتر از فیلم سینمایی است. نسخهای که به علت پخش در تلویزیون، مخاطب گستردهتری نسبت به سینما دارد. تلویزیون ایران نیز تا همین چند سال اخیر تولیدات خیلی جدی و باکیفیتی در حوزۀ تلهفیلم داشت. آنقدر باکیفیت که بسیاری از چهرههای سینمایی با کمال میل در آنها حاضر میشدند. تلهفیلم به علت داشتن مراحل اداری و تولید سادهتر، سرعت بیشتری در ساخت و پخش دارد و به همین خاطر در بسیاری از مناسبتها، فیلمهای تلویزیونی مختلف مناسبتی پخش میشود. یکی از این مناسبتها که هرساله دربارهاش فیلم تلویزیونی ساخته میشود مناسبت محرم و صفر است. حالا که در ایام اربعین هستیم به سراغ یک فهرست جمع و جور از این فیلمها رفتیم. فهرست زیر صرفا دربارۀ اربعین نیست بلکه مضامینی چون شفاعت، تعزیه، نذر و حاجتروایی در فیلمهای این فهرست حضور دارند که همگی مناسب ایام اربعین سالار شهیدان هستند.
با این توضیحات فهرست بهترین فیلمهای تلویزیونی ایرانی مناسب تماشا در اربعین به این قرار است:
1. اسب
فیلم تلویزیونی «اسب» به کارگردانی «بابک محمدی» داستان یک اسب تعزیه را روایت میکند که به علت پیری فروخته میشود تا خوراک سگها شود. اما ماشین حمل کننده در بین راه چپ کرده و اسب به دشت فرار میکند. اسب به پسر جوانی میرسد که درگیر بیماری جسمی و افسردگی روحی است. پسر با اسب ارتباط ویژهای برقرار میکند و اسب را برای خود میخواهد اما .... «بابک حمیدیان»، «رضا کیانیان» و «افسر اسدی» از بازیگران فیلم تلویزیونی اسب هستند.
2. پیش خواهد آمد
فیلم تلویزیونی «پیش خواهد آمد» به سفارش سیمافیلم و به کارگردانی «بهروز شعیبی» ساخته شده است. این فیلم سه داستان موازی از سه نفر را پیش میبرد که گرفتار مشکلاتی چون جابجایی خانه و بیماری فرزند هستند و زمان ندارند. از طرفی تعطیلات تاسوعا و عاشورا پیش رو است و این کار را پیچیدهتر میکند. زندگی این سه نفر به هم گره میخورد تا اینکه ...
«جواد عزتی»، «یکتا ناصر»، «سیامک صفری»، «فریبا جدیکار» و «هوتن شکیبا» از بازیگران پیش خواهد آمد هستند.
3. کوچه هفتم
«کوچه هفتم» یکی از فیلمهای تلویزیونی است به کارگردانی «حسین تبریزی». داستان این فیلم با محوریت اربعین که بیشتر آن در شهر اصفهان ضبط شده است. در این فیلم پسرکی که پدرش در زندان است در دنیای کودکانه خود تلاش میکند تا بیگناهی پدر را اثبات کند و برای این کار تا اربعین فرصت دارد. با اینحال فضای فیلم به علت استفاده از بازیگر کودک و شخصیتپردازی طنز و بانمک او تلخ نیست. این فیلم برای رده سنی کودک نیز مناسب است.
«سیاوش طهمورث»، «نگین صدق گویا» و «جعفر دهقان» از بازیگران کوچه هفتم هستند.
4. دستار
«دستار» فیلمی تلویزیونی به کارگردانی «محمدرضا دهستانی» و از تولیدات خانه سیمرغ در سالهای اخیر است. سعید پسر نوجوانی است که از سرنوشت پدرش که به عنوان خبرنگار به عراق درگیر جنگ با داعش رفته است بیخبر است. کمکم زمزمههایی درمیگیرد که پدر سعید ممکن است جاسوس باشد و این برای سعید بسیار سنگین است. او در پی یافتن سرنوشت پدرش راهی عراق میشود. البته مخفیانه، بدون پاسپورت، همراه دوستش فرزام و در ایام اربعین. سفری که باعث ورود سعید از دنیای نوجوانی به بزرگسالی میشود چون ...
«رحیم نوروزی» و «خیام وقار کاشانی» از بازیگران دستار هستند.
5. نقش و نقاش
فیلم تلویزیونی «نقش و نقاش» به کارگردانی «مهدی جعفری» از دیگر عنوانهای این فهرست است که میتوان آن را در ژانر کودک و نوجوان دستهبندی کرد. این فیلم که با مضامین عاشورایی مانند پردهخوانی و تعزیه ساخته شده است داستان پسربچهای به نام «حبیب» را روایت میکند که نمیتواند قتل امام حسین (علیهالسلام) توسط شمر تعزیه را هضم کند و سعی میکند به کمک دوستانش هر کاری کند تا این اتفاق نیفتد.
«محمود عزیزی» و «پرویز فلاحیپور» از بازیگران فیلم تلویزیونی نقش و نقاش هستند.
6. یاسین
تلهفیلم «یاسین» به کارگردانی «علی بیطرفان» دیگر عنوان این فهرست است که مستقیماً سوژۀ مرتبط با اربعین دارد. داستان تلهفیلم یاسین از این قرار است که «یحیی» باید باری را برای موکب سوهانپزی اربعین به کربلا ارسال کند. همسر او مریم که باردار است متوجه میشود یحیی برای ارسال این بار باید چند روزی را بالای سر کار باشد. مریم دوست دارد همراه یحیی شود ولی چون آنها بعد از سالها بچهدار شدهاند یحیی قبول نمیکند. اما کامیون موکب در بین راه مفقود میشود و ...
«عمار تفتی» و «مهران رجبی» و «آزاده ریاضی» بازیگران اصلی یحیی هستند.
7. کتاب
«کتاب» فیلمی تلویزیونی به کارگردانی «امین زندگانی» است که ژانر تاریخی دارد. این فیلم داستان یکی از فرزندان امام حسن مجتبی را تعریف میکند که بعد از واقعۀ عاشورا در پی این است که اسناد کتابت شده از این واقعه را از نابودی و تحریف نجات دهد.
«الیکا عبدالرزاقی»، «امین زندگانی» و «فریبا متخصص» از بازیگران فیلم تلویزیونی کتاب هستند.
8. سبز به رنگ زمرد
«سبز به رنگ زمرد» فیلمی تلویزیونی به کارگردانی «روحالله حجازی» است. این فیلم داستان زنی روستایی به نام «مارجان» را روایت میکند که سالهاست از فرزند مفقودالاثرش بیخبر است. این زن نذر دارد که هرسال روضهای برپا کند اما در آخرین سال، برف بسیار شدید، مشکلاتی را در برگزاری روضه پیش میآورد تا اینکه ...
«رابعه مدنی» بازیگر اصلی این فیلم است.
9. چراغ روشن، چراغ خاموش
فیلم تلویزیونی «چراغ روشن، چراغ خاموش» دومین عنوان این فهرست است که «حسین تبریزی» آن را کارگردانی کرده است. این فیلم چند داستان موازی از زندگی چند جوان را به پیش میبرد که سر زلف هرکدام از آنها با اربعین گره میخورد. البته این فیلم ژانر جنایی_پلیسی هم دارد.
«کیهان ملکی»، «رامتین خداپناهی»، «سیاوش طهمورث» و «الیکا عبدالرزاقی» از بازیگران چراغ روشن، چراغ خاموش هستند.
10. موکب
فیلم تلویزیونی «موکب» ساخته «بهرام درخشان» آخرین عنوان این فهرست است که مستقیما به موضوع اربعین مربوط است. این فیلم داستان تقابل رزمندگان ایرانی و افسران حزب بعث را بعد از گذشت چند دهه و در راهپیمایی اربعین نشان میدهد.
«مهدی امینیخواه» و «مرتضی کاظمی» بازیگران اصلی این تلهفیلم هستند.