مجله میدان آزادی: با فرا رسیدن سال جدید شمسی و وارد شدن به سال 1405، در این مطلب به سراغ پروندههایی رفتهایم که در سال 1404 برای اولین بار آنها را بر روی میزِ میدان آزادی باز کرده و یا بهروز شدهاند. در ادامه گزارشی از پروندههای سال گذشته را به قلم مینو رضایی بخوانید:
روال کار انتشار پرونده در مجله میدان آزادی به دو صورت است. اول پروندههایی که مناسبت آنها تکراری است و هر سال در زمان خودشان با مطالب جدیدی به روز میشوند مانند پرونده «اردیبهشت کاغذی» ویژۀ نمایشگاه کتاب تهران یا پرونده «پرواز بر فراز آشیانه سیمرغ» ویژۀ نقد و بررسی جشنواره فیلم فجر. دسته دوم پروندههای مجله میدان آزادی مربوط به پروندهها با سوژههای جدید است. پروندههای پرتره یا موضوعی. در گزارش پروندههای مجله میدان آزادی در سال 1404 به معرفی و مرور مختصر پروندههای این سال میپردازیم.
پرونده باغ ایرانی
«پرونده باغ ایرانی» پروندهای بود که انتشار آن در اسفند 1403 آغاز شد و تا فروردین 1404 ادامه یافت. این پرونده که مناسب ایام نوروز و بهار بود به گشتوگذاری در مفهوم زیباشناختی باغ در هنر ایرانی میپرداخت. مطالب معماری مانند فهرست زیباترین کوشکباغهای ایرانی، روایتهایی چون باغ ایرانی از دید سیاحان قدیمی، بررسی باغ ایرانی در هنرهای ایرانی از جمله نگارگری و فرش از جمله مطالب این پرونده است.
پرونده اردیبهشت کاغذی
«پرونده اردیبهشت کاغذی» ویژۀ نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران است که برای اولین بار در اردیبهشت 1402 در سایت مجله میدان آزادی منتشر شد. پایه اصلی این پرونده بر فهرست بنا شده است. فهرستهایی که کمک میکند مخاطبان نمایشگاه کتاب تهران با توجه به محدودیت زمانی و محدودیت بودجه و فراوانی عنوانهای چاپ شده در هر سال، انتخاب بهتری برای خرید کتاب داشته باشند. فهرستهای موضوعی اردیبهشت کاغذی شام کتاب بزرگسال، کودک و نوجوان میشود. فهرستهایی چون بهترین رمانهای اسپانیولیزبان، بهترین رمانهای نویسندگان زن جهان، کتابهایی برای آموختن شعر، کتابهای کودک با موضوع مواجهه با مرگ و ... فقط چند نمونه از دهها فهرست این پرونده هستند. علاوه بر این، پرونده شامل یاددداشت و گزارش و گفتگو با اهالی ادب و هنر دربارۀ کتاب نیز هست.
پرونده جشنواره کن
جشنواره فیلم کن از معتبرترین جشنوارههای سینمایی جهان است که اگر سالهای اخیر را در نظر نگیریم، نسبت به دیگر رقبای خود، جزو هنریترین، نخبگانیترین، آزادانهترین و غیرسیاسیترین جایزههای سینمایی جهان است. حتی با توجه به سیاسی شدن جوایز این چندسال اخیر باز هم کن با توجه به سابقۀ درخشانش در دهههای پیشین جشنوارۀ مهمی است. «پرونده جشنواره فیلم کن» ویژۀ مرور کارنامه و تاریخچه جشنواره کن است. در این پرونده که عموما از اواخر اردیبهشت منتشر میشود به جز مرور کارنامه و حاشیهها، فهرست کاملی از برگزیدگان ادوار این جشنواره نیز وجود دارد.
پروندهپرتره سعید صادقی (عکاس)
تاریخ و جغرافیای ایران در تمام اعصار، زخمی جنگهاست. بزرگترین جنگی که ایران در قرن اخیر به خود دید، جنگ تحمیلی هشت ساله بود. یکی از بزرگترین راویان این جنگ عکاسان بودهاند و یکی از مهمترین عکاسان جنگ که نه تنها جنگ را روایت که آن را هشت سال زندگی کرده است «سعید صادقی» است. عکاسی که به جز جنگ ایران، رنج مردم حلبچه را نیز جهانی کرد. در خرداد 1404 و مصادف با سالروز آزادی خرمشهر، «پروندهپرتره سعید صادقی» در مجله میدان آزادی کلید خورد. پروندهای شامل تکنگاری سعید صادقی، یادداشتهای تحلیلی عکاسی جنگ، فهرست و مصاحبه. اتفاق جالب در انتشار پروندهپرتره نسبتاً جنگی سعید صادقی این بود که آخرین مطلب آن 22 خرداد منتشر شد و سحرگاه 23 خرداد، جنگ دوازده روزه ایران و اسراییل آغاز شد!
پرونده ای ایران
در 23 خرداد 1404 و با آغاز جنگ دوازده روزه، در تحریریۀ مجله میدان آزادی «پرونده ای ایران» ویژۀ بازخوانی میراث ایستادگی و تابآوری را کلید زدیم. در این پرونده با مطالبی چون فهرست رمانهایی با موضوع تابآوری، فهرست موسیقی بیکلام حماسی، فهرست سریالهای ایرانی با موضوع مقاومت در برابر بیگانگان و بریده رمان و داستانهایی از ادبیات ملیمیهنی جلوههای تابآوری و ایستادگی ایرانیان در برابر دیوان مختلف از جمله همین روزگار را از قاب هنر و ادبیات مرور کردیم.
البته این پرونده پرماجرا در اتفاقات تلخ دیماه 1404 و همینطور هنگام جنگ دوم بین ایران و متجاوزان آمریکایی_صهیونیستی با مطالبی چون فهرست بهترین مجسمههای آرش کمانگیر در شهرهای ایران و فهرست گرافیگ و عکسهای مرتبط با این جنگ مدام بهروزرسانی میشود.
.jpg)
پروندهپرتره افسانه شعباننژاد
«پروندهپرتره افسانه شعباننژاد» دومین پروندهپرتره مجله میدان آزادی در سال 1404 بود. پروندهای که در شرایط آتشبس شکننده یا نه جنگ و نه صلح کلید خورد. البته شروع فصل تابستان و فراوانی اوقات فراغت برای مطالعه در تمام ردههای سنی و همچنین تقدیر از بیش از چهل سال تلاش هنری خانم شعباننژاد برای کودکان و نوجوانان این سرزمین باعث شد تا این پرونده را منتشر کنیم. فهرستهای کتابشناسی، یادداشت پیرامون آثار این هنرمند و مصاحبه اختصاصی مجله میدان آزادی با افسانه شعباننژاد برخی از مطالب این پرونده هستند.
پرونده ماجرای انیمیشن ایرانی
تابستان و نیاز مبرمش به سرگرمی همیشه یکی از تعیینکنندههای خط مشی انتشار پرونده در مجله میدان آزادی بوده است. در تابستان 1402 پرونده «روزی روزگاری تلویزیون» ویژۀ سریالهای تلویزیون و در تابستان 1403 پرونده «هزار و یک سریال» ویژۀ سریالهای پلتفرم منتشر شد. در تابستان 1404 به سراغ یکی از بیسروصداترین رشتههای هنری ایران یعنی انیمیشن رفتیم. «پرونده ماجرای انیمیشن ایرانی» به جز جنبه سرگرمی و خاطرهانگیزی، به پاسداشت این هنر ایرانی نیز پرداخت. فهرستهای موضوعی انیمیشنهای ایرانی از جمله سوژههای تاریخی، محیط زیست، زندگینامه و ...، گفتگو با اهالی انیمیشن، نظرسنجیهای عام و تخصصی و تکنگاریها برخی از مطالب این پرونده هستند.
پروندهپرتره احمد پژمان
کمتر هنرمند بزرگ موسیقی ایرانی معاصر است که وامدار یا قدردان یا دوستدار احمد پژمان نباشد. خبر درگذشت او در شهریور 1404 گرچه جامعۀ موسیقی را داغدار کرد اما در بین عامه مردم بازخورد چندانی نداشت. پژمان گرچه از چهرههای موسیقی ارکسترال، موسیقی سمفونیک و موسیقی فیلم بود اما شهرت عمومی نداشت. این شد که سومین پروندهپرتره مجله میدان آزادی در سال 1404 را به «پروندهپرتره احمد پژمان» اختصاص یافت. گزارش از سخنان بزرگان موسیقی درباره احمد پژمان و فهرست بهترین آثار او برخی از مطالب این پرونده هستند.
پرونده جشنواره فیلم ونیز
جشنواره ونیز که یکی از مهمترین دوسالانههای هنری اروپا است، هیچگاه از مسائل سیاسی به دور نبوده است. این جشنواره گاه مبلغ سیاستهای جنگافروزانۀ ایتالیا و گاه صدای مستقل سینما بوده است. جشنواره ونیز 2025 هم که از اواخر شهریور 1404 آغاز شد بیش از هر زمان دیگری تحتتأثیر جنگ غزه قرار گرفت. در «پرونده جشنواره فیلم ونیز» جدا از بررسی عمکرد امسال جشنواره ونیز و حاشیههایش به مهمترین فصلهای تاریخ و کارنامۀ این جایزۀ قدیمی سینمایی پرداختهایم.
پروندهپرتره سهراب سپهری
سالروز تولد سهراب سپهری در مهرماه باعث شد به انتشار پروندهای ویژۀ این هنرمند فکر کنیم. هنرمندی که نقاشان و اهالی تجسمی او را نقاشی بزرگ میدانند که در کنار نقاشی، شعر هم میسروده است و اهالی ادبیات او را شاعری بزرگ میدانند که نقاشی هم میکشیده است! اما سهراب هردو و هیچکدام این دو تعریف نیست. او هنرمندی است بزرگ که دستکم در شعر و نقاشی بسیار توانمندتر بوده است. انتخاب «پروندهپرتره سهراب سپهری» به عنوان چهارمین پروندهپرتره سال 1404 مجله میدان آزادی نیز به همین دلیل بود. در این پرونده از نقاشی و شعر سهراب و هم پیوند بین این دو خواهید خواند.
پرونده جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران
گرچه حالا هر کس در گوشی همراه خود مخاطب فیلم کوتاه است اما «فیلم کوتاه» اصیل در جشنوارهها زیست میکند. جشنوارۀ فیلم کوتاه تهران به عنوان مهمترین جشنوارههای فیلم کوتاه ایران و بخش بینالمللی آن به عنوان یکی از معتبرترین جشنوارههای فیلم کوتاه جهان، هرسال اواخر مهرماه برگزار میشود. جشنوارهای که مورد تأیید آکادمی اسکار است و برگزیدۀ آن مستقیم به رقابتهای بخش فیلم کوتاه این آکادمی راه پیدا میکند. امسال در مجله میدان آزادی برای اولین بار و در دوره چهلودوم این جشنواره به آن پرداختیم. در «پرونده جشنواره فیلم کوتاه تهران» به انتشار ریویوی فیلمها و گزارشهایی از حالوهوای این جشنواره پرداختهایم.
پرونده حسبحالنامه
سایت مجله میدان آزادی در یک دیماه 1401 آغاز به کار رسمی کرد. بنابراین اول دیماه هرسال به نوعی سالگرد مجلۀ ماست. «پرونده حسبحالنامه» مروری دارد بر آنچه در عمر یکسالۀ مجله گذشته است. همچنین سپاسنامه ویژۀ همکاران سال مجله و نظرسنجی مخاطبان از مطالب دیگر این پرونده است.
پرونده پرواز برفراز آشیانه سیمرغ
هر بهمنماه به سنت چهلوچندسال گذشته، بزرگترین، مهمترین و پرمخاطبترین رویداد سینمایی و چه بسا هنری ایران برگزار میشود: جشنوارۀ بینالمللی فیلم فجر. جشنوارهای که در پرالتهابترین سالهای ابتدای انقلاب فعالیت خود را آغاز کرد و با وجود چالشهایی چون جنگ هشت ساله، رکود اقتصادی، کرونا، تحریم شدن بر اثر چالشهای سیاسی و اجتماعی همچنان پرقدرت به کار خود ادامه داد. ما هم در سه سال گذشته با «پرونده پرواز بر فراز آشیانه سیمرغ» ویژه نقد و بررسی جشنواره فیلم فجر، همراه با نقد متنی و تصویری آثار بخش مسابقه، به مرور منصفانۀ متن و حاشیۀ این جشنواره میپردازیم.
پرونده جایزه اسکار
در «پرونده جایزه سینمایی اسکار» ضمن مرور تاریخچه و کارنامۀ جوایز سینمایی اسکار از ابتدای تأسیس این جایزه تاکنون، میتوانید مهمترین خبرها و حاشیههای اسکار و نقد و بررسی بخشی از مهمترین فیلمهای این رویداد سینمایی به همراه یادداشت تحلیلی سیاست اهدای جوایز را خواهید یافت. پرونده اسکار بلافاصله بعد از جشنواره فجر و به عنوان آخرین پروندۀ سینمایی سال منتشر میشود.
پرونده سالنامه میدان آزادی
«پرونده سالنامه میدان آزادی» آخرین پروندۀ هر سال مجله است که شامل سه جور مطلب است؛ مطالبی دربارۀ نوروز و بهار ایرانی در هنر ایران، مطالبی مربوط به هنر و ادبیات در سالی که گذشت و در نهایت بستههای پیشنهادی برای شنیدن، خواندن و تماشای آثار برتر هنری و ادبی در ایام تعطیلات. بستههایی به پیشنهاد تحریریۀ میدان آزادی و جمعی از منتقدان و کارشناسان هنر و ادبیات ایران.
در پایان گزارش مرور پروندههای مجله میدان آزادی در سال 1404 دوست داریم از نظرات مخاطبان خود بهرهمند شویم تا بدانیم جای چه مطالبی در میان پروندهها خالی است و به کدام مطالب باید بیشتر و بهتر پرداخته شود. در بخش نظرات این متن، ایدههای خود را با ما در میان بگذارید.