مجله میدان آزادی: امروز اول مهر است و آغاز سال تحصیلی جدید. سال گذشته، به خاطر شرایط جنگیای که به کشورمان تحمیل شده بود، دانشآموزان خیلی فضای مدرسه را درک نکردند. اما امسال امید آن میرود که آغاز پاییز رنگوبوی دیگری را به مدارس ببخشد. ما در تازهترین صفحه از پروندۀ «رو تن این تخته سیاه» مجله میدان آزادی فهرستی از خاطرهانگیزترین موسیقیها دربارۀ آغاز سال تحصیلی گردآوردیم. این فهرست را با انتخاب و مقدمه فاطمه همراه بخوانید:
همه ساله با نزدیک شدن به روزهای پایانی شهریور و نزدیک شدن به بازگشایی مدارس، شهر حال و هوا و رنگ و لعاب دیگری پیدا میکند. خانوادههای دانشآموزان در هیاهوی تهیه لباس و لوازمالتحریر و سایر مایحتاج خود را برای سال تحصیلی جدید مهیا میکنند. اضطراب شیرین سال نو، درس نو، دیدار همشاگردیهای قدیم و پیدا کردن دوستان جدید، شور و اشتیاق دانشآموزان را دوچندان میکند. هر چند با توجه به شرایط موجود در سالیان اخیر، با مجازی شدن آموزش کمی از این شور و حال و کاسته شدهاست.
علاوهبر بساطهای رنگارنگ کیف و لوازمالتحریر که در گوشه و کنار شهر دیده میشود، یکی دیگر از چیزهایی که آغاز سال تحصیلی جدید را نوید میدهد، پخش آهنگ و سرودهایی با حال و هوای درس و مدرسه از رادیو و تلویزیون است. برخی از این آهنگها برای نسلهای قدیمیتر خصوصا بچههای دهۀ شصت بسیار خاطرهانگیز است.
با شروع ماه مهر تصمیم گرفتیم فهرستی از آهنگهای خاطرهانگیز با حال و هوای مدرسه تهیه کرده و در اختیار خوانندگان این مطلب قرار دهیم.
1. همشاگردی سلام
آهنگسازی و تنظیم: احمدعلی راغب
شاعر: مجتبی کاشانی
متن ترانه:
آغاز سال نو با شادی و سرور / همدوش وهمزبان حرکت به سوی نور / آغاز مدرسه وقت شکفتن است / در زنگ مدرسه بیداری من است / در دل دارم امید، بر لب دارم پیام / همشاگردی سلام، همشاگردی سلام
ای در کنار ما، آموزگار ما / چون شمع روشنی در روزگار ما / روشن ز نور توست کاشانۀ دلم / در زندگی تویی حلال مشکلم / در دل دارم امید، بر لب دارم پیام / همشاگردی سلام، همشاگردی سلام
همراه و همدلیم با وحدت کلام / شایستهات بود همواره احترام / فردای روشن است در کوشش مدام / از ما تو را درود، از ما تو را سلام / در دل دارم امید، بر لب دارم پیام / همشاگردی سلام، همشاگردی سلام
مهر از افق دمید فصلی دگر رسید / فصل کلاس و درس ما را دهد نوید / شد روز کسب علم روز تلاش و کار / دانش به نسل ما می بخشد اعتبار/ در دل دارم امید، بر لب دارم پیام / همشاگردی سلام، همشاگردی سلام
فردا از آن توست ای نسل چارهساز / با یاری خدا آینده را بساز / ای عاشق بهار ای با سپیده یار
فصل عمل به کار وابستگی سرآر/ همشاگردی سلام ،همشاگردی سلام
2. یار دبستانی من
این آهنگ در اوایل انقلاب، ابتدا توسط فریدون فروغی اجرا و منتشر شد و در سال 1359 جمشید جم آنرا بازخوانی کرد. در این فهرست هر دو اجرای این آهنگ آورده شده است.
خواننده: فریدون فروغی
آهنگساز: محمد شمس
شاعر: منصور تهرانی
خواننده: جمشید جم
آهنگساز: محمد شمس
شاعر: منصور تهرانی
متن ترانه:
یار دبستانی من، با من و همراه منی / چوب الف بر سر ما، بغض من و آه منی
حک شده اسم من و تو رو تن این تخته سیاه / ترکۀ بیداد و ستم، مونده هنوز رو تن ما
دشت بیفرهنگی ما، هرزه تموم علفاش / خوب اگه خوب، بد اگه بد، مرده دلای آدماش
دست من و تو باید این پردهها رو پاره کنه /کی می تونه جز من و تو، درد ما رو چاره کنه
3. مدرسه موشها
مجموعه برنامه عروسکی مدرسۀ موشها که در سال 1360 با هدف ترغیب بچهها به مدرسه رفتن به کارگردانی خانم مرضیه برومند ساخته شدهبود، با شخصتهای دوستداشتنی و بامزهاش خیلی زود مورد توجه مردم قرار گرفت. یکی از نقاط قوت این مجموعه موسیقی آن بود که به خاطرۀ جمعی مردم تبدیل شد.
در این فهرست سه آهنگ از موسیقی این مجموعه را انتخاب کردهایم.
- میرم مدرسه
شاعر: صوفیا محمودی
آهنگساز: محمدرضا علیقلی
متن ترانه:
میرم مدرسه، میرم مدرسه / جیبام پر فندق و پسته / موشموشک من میخوره غصه / که نمیتونه
بره مدرسه / آهای مدرسه، آهای مدرسه / توی کتاباش پره از قصه / میرم مدرسه، میرم مدرسه / جیبام پر فندق و پسته
- یک، دو، سه
آهنگساز: محمدرضا علیقلی
متن ترانه:
یک، دو، سه، بچهها با هم / زنگ مدرسه ، بچهها با هم
میریم دبستان ، خوشحال و خندان / همراه دوستان، بچهها باهم
ما بچه موشا ، کیفا به دوشا / فعال و کوشا، بچهها با هم
ما بچه موشیم ، همه باهوشیم / باید بکوشیم ، بچهها باهم
باشیم تو هر کار، فعال و پر کار/ هوشیار و بیدار، بچهها با هم
- ک مثل کپل
شاعر: سیدابوالقاسم حسینی ژرفا
آهنگساز: محمدرضا علیقلی
متن ترانه:
ک مثل کپل ، صحرا شده پر ز گل / گ مثل گردو ، بنگر به هر سو
ب مثل بهار ، فکر کن بسیار / پ مثل پسته ، نباش خسته
م مثل موش ، برخیز و بکوش/ خ مثل خونه ، نگیر بهونه
آ مثل آغاز ، قصه شد آغاز
4. مدرسهها وا شده
آهنگساز: احمدعلی راغب
شاعر: مجتبی کاشانی
متن ترانه:
مدرسهها وا شده، همهمه برپا شده / با حضور بچهها مدرسه زیبا شده
چه شادی و چه شوری، چه جشنی و سروری / چه ماه پر ز مهری، چه پرتوی، چه نوری
کتاب و کیف و دفتر، دست دختر و پسر / همه سوی مدرسه، هم قدم و همسفر
مدرسه سنگر ماست، تفنگ ما قلمهاست / با جهل میستیزیم، اسلام یاور ماست
5. بوی ماه مهر
این قطعه از موسیقی فیلم خواهران غریب ساخته کیومرث پوراحمد است.
آهنگساز: ناصر چشمآذر
شاعر: قیصر امینپور
متن ترانه:
باز آمد بوی ماه مدرسه / بوی بازیهای راه مدرسه
بوی ماه مهر، ماه مهربان / بوی خورشید پگاه مدرسه
از میان کوچههای خستگی / میگریزم در پناه مدرسه
باز می بینم ز شوق بچهها / اشتیاقی در نگاه مدرسه
زنگ تفریح و هیاهوی نشاط / خندههای قاهقاه مدرسه
باز بوی باغ را خواهم شنید / از سرود صبحگاه مدرسه
روز اول لالهای خواهم کشید / سرخ بر تختهسیاه مدرسه